Βιοτεχνολογία και Μονοπώλιο

Το 2009 το 50% των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων της Monsanto αφορούσαν την γραμμή παραγωγής προϊόντων Roundup, καθώς εκτός από το ζιζανιοκτόνο, η εταιρεία προχώρησε στην παραγωγή γενετικά τροποποιημένων σπόρων, ανθεκτικών στο γλυφοσικό οξύ, με την εμπορική ονομασία, Roundup Ready.

Σύμφωνα με τη Monsanto, η συνδυαστική χρήση των σπόρων με το αντίστοιχο ζιζανιοκτόνο επιτρέπει στους καλλιεργητές να σπείρουν, χωρίς να διατηρήσουν μεγάλες αποστάσεις μεταξύ των φυτών, μεγιστοποιώντας την απόδοση των καλλιεργούμενων εκτάσεων. Σήμερα στις ΗΠΑ το 90% της καλλιέργειας αραβοσίτου, σόγιας, βαμβακιού, ζαχαρότευτλων και ελαιοκράμβης (canola) είναι ανθεκτική στο γλυφοσικό οξύ και επομένως έχει υποστεί γενετική μετάλλαξη.

Στο παρελθόν, η Monsanto είχε εκφράσει την πρόθεση της να διαθέσει για εμπορικούς σκοπούς γενετικά τροποποιούμενους σπόρους περιορισμένης χρήσης (terminator seeds). Πρόκειται για «στείρους» σπόρους, που δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην επόμενη σπορά, απειλώντας να καταστρέψουν τα μέσα συντήρησης και τις καλλιέργειες περισσότερων από 1,4 δις ανθρώπων, αλλά και την ίδια τη βιοποικιλότητα. Το 1999 η Monsanto δεσμεύτηκε να μην προχωρήσει στην εμπορική διάθεση τέτοιων σπόρων, λόγω των έντονων αντιδράσεων που ξέσπασαν, δέσμευση που ισχυρίζεται πως τηρεί μέχρι σήμερα.

Και αν η Monsanto δεν κατόρθωσε ακόμη να επιβάλλει τη χρήση της τεχνολογίας καταστροφής, ωστόσο οι πρακτικές που χρησιμοποιεί και το επιθετικό προφίλ που έχει υιοθετήσει στις δικαστικές διαμάχες της, επιβεβαιώνουν πως η στόχευσή της παραμένει σταθερή. Η εταιρεία κατοχυρώνει και ανανεώνει διαρκώς (ήδη κατοχυρωμένες) πατέντες γενετικά τροποποιημένων σπόρων, που εμφανίζουν φυσική αντίσταση σε ιούς και ζιζανιοκτόνα, αξιώνοντας, παράλληλα, την αποζημίωση της οποτεδήποτε γίνεται χρήση της τεχνολογίας της. Η καλλιέργεια της γης δεν υπακούει πλέον αποκλειστικά στους νόμους της φύσης.

Κάπως έτσι αφενός ορισμένα είδη, όπως το ινδικό πεπόνι (δηλωμένο στην παγκόσμια τράπεζα σπόρων ως παραδοσιακό ινδικό προϊόν), θεωρούνται πλέον ιδιοκτησία της Monsanto, αφετέρου οι καλλιεργητές υπογράφουν συμβόλαια με την εταιρεία, τα οποία τους δεσμεύουν και για τις μελλοντικές σπορές τους. Οι αγοραστές των σπόρων καλούνται να τους χρησιμοποιούν μία και μόνο φορά, καθώς ο σπόρος που προκύπτει μετά την πρώτη σπορά, θεωρείται και πάλι ιδιοκτησία της Monsanto, όπως άλλωστε και ο σπόρος ενός φυτού, στο όποιο έχει γίνει χρήση λιπάσματός της.